Serat Wedhatama anggitane KGPAA Mangkunegara IV kajaba ngemot pupuh Pangkur lan pupuh Sinom uga ngemot pupuh Pocung. Pupuh Pocung mujudake pupuh kang kaping telu, isine 15 pada.
A. Maos lan nanggepi teks Serat Wedhatama pupuh Pocung.
POCUNG
Ngelmu iku, kalaone kanthi laku,
Lekase lawan kas,
Tegese kas nyantosani,
Setya budya pangese dur
angkara.
B. Nitik guru gatra, guru lagu, lan guru wicalan.
Pupuh Pocung ingkang Serat Wedhatama ngewrat tembang cacahe 15 pada (bait), wiwit saking sekar 'Ngelmu iku ...' dumugi sekar 'angkara'.
- Guru gatra saben sapada sekar Pocung wonten 4.
- Guru lagu sekar Pocung yaiku u, a, i, a.
- Guru wicalan sekar Pocung yaiku 12, 6, 8, 12.
- Supados gampil disadar emut, guru wilangan lan guru lagune sekar Pocung, biasane diserat 12u, 6a, 8i, 12a.
POCUNG
Ilmu itu, dapat tercapai melalui
usaha,
Diawali dengan kas
Arti kas memberi daya
Setia pada budaya untuk
menumpas angkara murka.
Namung salah satu dening 15 pada lebet pupuh Pocung Serat Wedhatama. Dening pada ingkang sampun dimaknakan dados basa indonesia wau saged ditemokake tuntunan lebet sugeng, umpamane:
- Manungsa kedah kagungan ngilmu kanthi upakara ngudi/usaha.
- Anggone usaha diwiwiti kanthi kas.
- Ingkang diniati kas yaiku wonten daya ingkang njalari kiyat kaliyan santosa.
- Santosa kanthi setya dhateng budaya kagem mbentengi tewah kalyan wekare patrap angkara murka.
Kados ingkang diandharake lebet ngajeng, sekar Pocung punika dibangun dening larikan-larikan ingkang disebutani guru gatra cacahe sekawan gatra. Wiwit gatra sesekali ngantos gatra sekawan sedaya wonten aturan. Trapsila punika saged kagem gondhelan rikala melangka tembung Pocung. Menawi melangka sekar Pocung boten lagune sekar Pocung kados ngandaop menika.
⇛Ngel/mu/i/ku/la/ko/ne/kan/thi/la/ku/ 12U
⇛Le/kas/e/la/wan/kas/ 6A
⇛Te/ges/e/kas/myan/to/sa/ni/ 8I
⇛Se/tya/bu/dya/pa/nge/kes/e/dur/ang/ka/ra/ 12A
E. Nulis cakepan sekar Pocung
Nulis sekar Pocung menika kedah ndherek trapsila ingkang gumanthok ingkang disebutkake lebet ndhuwur wau. Trapsila ingkang gumanthok punika guru gatra, guru wicalan, kaliyan guru lagu. Supados saged nulis cakepan sekar Pocung, wiwitana kanthi ngasta ukanten bebas.
➣Ukanten bebas lan cakepan tembang pangkur
Supados negara kukuh budaya kudu utuh ⇔12U⇔Karben kukuh budaya bangsane wutuh.
Utuh, tuwuh, lestari, lan ngrembaka ⇔6A⇔Tuwuh lan ngrembaka.
Mulane budaya jawa kudu diuri-uri ⇔12A⇔Dijaga murih lestari.
Supados boten ketindhihan budaya manca ⇔12A⇔Supados boten ketindhihan budaya manca.
Sumber : Buku Gegaran Nyinau Basa Jawa 2 Kelas XI SMA/SMK/MA
Bagus banget suwun
BalasHapusSangat membantu
BalasHapusSangat membantu
BalasHapusGood
BalasHapus